Цаг уурын мэдээ > Хөдөө аж ахуйн цаг уурын тойм

2021 ОНЫ МАЛ ХАВАРЖИЛТЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙНТОЙМ

Шинэчлэгдсэн: 2021-09-18 23:45:48

Хаврын улирлын агаарын температурын арав хоногийн дундаж нь Их нууруудын хотгорын болон Алтайн өвөр говийн сумдын нутгаар 4.7-7.7 градус, өндөр уулын сумдаар 0.6-4.2 градус дулаан буюу олон жилийн дундажтай харьцуулвал Булган, Мянгад, Эрдэнэбүрэн, Дуут сумдын нутгаар 1.1-1.7 градусаар, Алтай, Дөргөн, Дарви сумдын  нутгаар 2.0-3.1 градусаар дунджаас дулаан байсан байна. 03 дугаар сарын дунд арав хоногт нийт нутгаар өмнөх арав хоногоос 0.5-2.0 градусаар сэрүүссэн, сарын  сүүлээр нийт нутгаар дулаарч 1-4 градус дулаан, Дуут сумын нутгаар 4 дүгээр сарын дунд арав хоног хүртэл хүйтэн сэрүүн хэвээр байлаа.

Хөрсний гадаргын дундаж температураас харахад 03 дугаар сарын 20-иос хойш дулаарч эхэлсэн, хамгийн их нь 45-54 градус хүрч халсан. Ихэвчлэн Их нууруудын хотгорын болон Алтайн өвөр говийн сумуудаар хамгийн их халалт ажиглагдсан. Хөрсөн дээр +40 гадусаас давж халсан өдрийн тоог 4 дүгээр сараас эхэлсэн Алтай-16, Цэцэг, Мөст, Мөнххайрхан-20, Булган-31, Жаргалант-34, Зэрэг, Ховд-36,  Манхан-38, Чандмань-41өдөр тус тус ажиглагдсан байна.

Хур тунадасны хувьд энэ хаврын байдлаар нийт нутгаар 125.9 мм хур тунадас орсон. Орсон тунадасыг авч үзвэл Дарви, Дуут сумдаар 13.9-14.1мм, Чандмань, Мөнххайрхан, Алтай, Булган, Ховд сумдын нутгаар 10.1-12.0 мм, Мөст, Жаргалант, Эрдэнэбүрэн сумдаар 6.2-9.8 мм, Зэрэг, Манхан, Үенч сумдад 3.2-3.3 мм, Дөргөн, Цэцэг сумдаар 1.8-2.5 мм тунадас орсон.Орсон тунадасыг олон жилийн дундажтай харьцуулвал нийт нутгаар олон жилийн дунджаас бага тунадас орсон.

Өнгөрсөн өвөл аймгийн нийт нутгаар цасан бүрхүүл бараг тогоогүй бага зэргийн цастай байсан газруудын цас 2 дугаар сарын дундаас хайлсан. Харин Алтайн өвөр говийн сумдаар цас ихтэй байсан. 3 дугаар сарын 10-ны байдлаар нийт нутгийн 10 гаруй хувьд буюу Үенч, Алтай сумдын нутгаар цастай байсан.Сарын сүүлээр цас бүрэн хайлсан.

Энэ хавар ихэнх нутгаар үе үе салхины хурд аюултай болон онц аюултай үзэгдлийн хэмжээнд хүрч хүчтэй цасан болон шороон шуурсан нь төл малын маллагаа, малын бэлчээрлэлтэнд таагүй нөлөөлж байв. Салхины хурд секундэнд Чандмань, Эрдэнэбүрэн, Дуутад 34, Зэрэгт 33, Дарвид 32, Дөргөн, Ховдод 30, Жаргалант 29, Мөстөд 26, Манханд 25, Мөнххайрханд 24, Мянгад, Цэцэгт 20 метр хүрч  хүчтэй шороон болон цасан шуурга шуурсан. Хаврын саруудад салхины хурд 10 м/с-ээс дээш гарч шуурсан хоногийн тоог гаргахад Мөнххайрхан-86, Мөст-72, Зэрэг, Ховд сумдад 64-69, Манхан,Чандмань 54-59, Жаргалант, Дуут, Булган сумдад 44-45, бусад сумдын нутгаар 20-36 өдөр шуургатай байжээ.

Бэлчээрийн ургамал 4 дугээр  сарын эхээр  Алтай өвөр говийн сумдаар, Их нууруудын хотгорын сумдаар 5 сарын эхээр, Өндөр уулын бүсийн зарим сумдын нутгаар ургамал оройтож цухуйсан, 05 сарын сүүлийн 10 хоногийн байдлаар халуун хуурай салхи, хөрсний чийг бага, хур бороо бага, хөрсөн дээр +40 градусаас дээш гарч халах халалт олон хоног үргэлжилж байгаагаас  шалтгаалан ургамал гэмтэх, хатах, ургалт удааширах байдал ажиглагдаж байна. Жаргалант, Цэцэг, Манхан сумын нутгаар төлөөлөх ургамал цухуйгаагүй. Ургамлын дундаж өндөр 1-4 см ургамлын ургалтын байдал нийт нутгийн 40 орчим хувь буюу Чандмань, Дарви, Эрдэнэбүрэн, Булган, Үенч сумдаар дунд, Алтай  сумын  нутгаар цас ихтэй байснаас ургамлын ургалт хэвийн сайн, бусад сумдын нутгаар буюу 60 гаруй хувьд муу  үнэлгээтэй байна.Зураг УЦУОСМХ-ийн ХААЦУСХ-ээс гаргасан зураглал оруулав.

Нийт сумдын нутгаар бэлчээрийн ургамлын ургалт муу,мал ногоонд цадах боломжоор тааруухан байна. Малчид ургамлын гарц сайтай газар нутгаар малаа оторлож нүүдэллэх зэргээр хаваржиж, зуны сартай золгосон боловч газрын гарц муу хэвээр байна. 

Өнгөрөгч хаврын саруудад нийт нутгаар  цас бага дулаахан байсан боловч мал ид төллөх үеэр хүчтэй шороон шуурга шуурч хүйтэн хавсаргатай байсан нь нялх төл болон тарга тэвээргээ алдаж муудсан малд тааламжгүй нөлөөлсөн.  Нийт сумдын малын тарга хүч сайн, малын усан хангамж дунд зэрэг гол горхи булаг шандны усаар ундаалж байсан. Зарим  сумдын нутгаар цас бага учраас малыг холоос тууж услах, нэг дор олноор бөөгнөрөх зэрэг бэрхшээл гарч байсан. Хаврын сар гараад УЦУОШТ-д ирүүлдэг  мэдээгээр малын хорогдол байхгүй.

Мэдээ гаргасан ХААЦУ-ын ахлах техникч Ж.Жаргалзаяа

 

Холбоотой мэдээний жагсаалт

Гарчиг Үүсгэсэн огноо Шинэчлэгдсэн огноо Хандалт
2021 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-09-22 1970-01-01 2
ЗУНШЛАГЫН ТОЙМ МЭДЭЭ 2021-09-22 1970-01-01 1
2021 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-09-13 1970-01-01 10
2021 ОНЫ НАЙМДУГААР САРЫН СҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-09-02 1970-01-01 46
ХОВД АЙМГИЙН 2021-2022 ОНЫ ӨВӨЛ, ХАВРЫН БЭЛЧЭЭРИЙН ДААЦЫГ ТОДОРХОЙЛСОН ДҮН 2021-09-01 1970-01-01 54
2021 ОНЫ ДОЛООДУГААР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-07-21 1970-01-01 381
2021 ОНЫ ДОЛООДУГААР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-07-11 1970-01-01 381
2021 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН CҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-07-01 1970-01-01 365
2021 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-07-01 1970-01-01 373
2021 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-06-22 1970-01-01 363
2021 ОНЫ ЗУРГААДУГААР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-06-11 1970-01-01 325
2021 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН СҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-06-02 1970-01-01 321
2021 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-06-02 1970-01-01 320
2021 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-05-21 1970-01-01 286
2021 ОНЫ ТАВДУГААР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-05-11 1970-01-01 287
2021 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН СҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-05-01 1970-01-01 198
2021 ОН ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-05-01 1970-01-01 191
2021 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-04-21 1970-01-01 207
2021 ОНЫ ДӨРӨВДҮГЭЭР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-04-11 1970-01-01 200
2021 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН СҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-04-01 1970-01-01 200
2021 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-04-01 1970-01-01 188
2021 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-03-22 1970-01-01 206
2021 ОНЫ ГУРАВДУГААР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-03-11 1970-01-01 212
МАЛ ТӨЛЛӨХ ҮЕИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦӨЛИЙН ЗӨВЛӨМЖ (2021) 2021-03-03 1970-01-01 52
2021 ОНЫ ХОЕРДУГААР САРЫН СҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-03-01 1970-01-01 214
2021 ОНЫ ХОЕРДУГААР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-03-01 1970-01-01 216
2021 ОНЫ ХОЕРДУГААР САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-02-22 1970-01-01 217
2021 ОНЫ ХОЕРДУГААР САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-02-11 1970-01-01 214
Ховд аймгийн 2021 оны өвлийн цасны явуул судалгааны тойм 2021-02-09 1970-01-01 223
Хөдөө аж ахуйн цаг уурын салбараас гаргасан 2020 оны жилийн тойм 2021-02-05 1970-01-01 252
2021 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН CҮҮЛИЙН АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-02-02 1970-01-01 220
2021 ОНЫ НЭГДҮГЭЭР САРЫН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-02-02 1970-01-01 239
2021ОНЫ 01 САРЫН ДУНД АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-01-21 1970-01-01 227
2021ОНЫ 01 САРЫН ЭХНИЙ АРАВ ХОНОГИЙН ЦАГ АГААРЫН НӨХЦЛИЙН ТОЙМ 2021-01-12 1970-01-01 239